Các yếu tố thiết kế cảnh quan vườn phương Đông theo phong cách cổ điển

Yếu tố phong thủy trong thiết kế được chú trọng hàng đầu trong vườn cảnh phương Đông. Từ những chi tiết nhỏ nhất đến hoa văn trang trí, đường nét, mảng khối đều phải tuân thủ theo những quy chuẩn nhất định về phong thủy.

 

Điển hình là vườn cổ theo phong cách Trung Quốc và Nhật Bản

Yếu tố phong thủy được đặt lên hàng đầu

Phong cách vườn phương Đông được kết hợp hài hòa giữa nhiều yếu tố như: đất, đá, nước, cây xanh, gỗ, gạch, gốm và sinh vật. Đó chính là ngũ hành. Theo Trung Quốc là: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ và Nhật Bản là: Phong, Lôi, Thủy, Hỏa, Thổ.

Yếu tố phong thủy trong thiết kế được chú trọng hàng đầu trong vườn cảnh phương Đông. Từ những chi tiết nhỏ nhất đến hoa văn trang trí, đường nét, mảng khối đều phải tuân thủ theo những quy chuẩn nhất định về phong thủy.

Ví dụ: trong thiết kế sân vườn của người phương Đông, đặc biệt là Trung Quốc thì những khung cổng có hình tròn tức là gia chủ mang mệnh Kim.

phong cach vuon phuong Đong

(Một khung cổng có hình tròn được thiết kế dành cho gia chủ là người mệnh Kim)

phong cach vuon phuong Dong

(Hình cánh hoa cho người gia chủ có mệnh mộc)

phong cach vuon phuong dong

(Cổng hình chữ nhật cho người gia chủ có mệnh thổ)

Đó là trong thiết kế còn cây xanh thì sao? Mỗi loại cây xanh đều mang những ý nghĩa riêng của nó. Ví dụ: Mai, Lan, Trúc, cúc. Bốn chủng loại cây này đều có tính cách cao nhã. Nếu hoa Mai nở vào mùa đông và xuân, chịu được lạnh lẽo thì hoa Lan kiều diễm mảnh mai, hương thơm thâm trầm. Trúc ngay thẳng, vô tâm nhưng đầy tiết tháo. Cúc trải sương giá mà chẳng héo hon, có ý chí thách đố thiên nhiên.

phong cach vuon phuong Dong

Một đặc trưng nữa cho vườn cổ điển của phương Đông đó là cá chép (cá koi). Đây có thể coi là linh hồn cho vườn cảnh. Là những sinh vật sống tạo ra sự sinh động làm xóa tan đi không gian u trầm khi không gian xung quanh có nhiều cây xanh.

Một điều lưu ý thêm là: khác với vườn Châu Âu hay Bắc Mỹ thường có không gian thoáng với những quảng trường lớn thì không gian của vườn phương Đông thường nhỏ hẹp, cây cối được trồng kín và phủ xanh thành những mảng khối lớn. Chính vì vậy mới nói sinh vật tạo ra sự sống động cho vườn phương Đông. 

vuon phuong dong

Cần phải có kiến thức cực kỳ chuyên sâu về phong thủy, văn hóa lịch sử, mới có thể triển khai thiết kế vườn phương Đông.

Phong cách thôn quê vườn Bắc bộ của Việt Nam

Hiện nay, nhiều gia đình có xu hướng hoài cổ, cũng đã mang không gian cổ kính xưa của vườn bắc bộ vào nhà mình. Tuy có chút thay đổi để phù hợp hơn, nhưng vẫn gợi lại được những hình ảnh khiến con người ta thích thú khi nhớ về tuổi thơ.

phong cach vuon phuong dong

Đó là các loại cây đặc trưng như: cau, chuối, bưởi, mít. Kết hợp với những tiểu cảnh khác như: chum vại, hồ sen súng, bàn ghế tre trúc, sân gạch, mái ngói. Sinh vật rất đa dạng với: chim cảnh, gà tre, cá thả ao...

phong cach lang que viet nam

Tưởng như được sắp xếp ngẫu hứng nhưng thực ra với sự nghiên cứu chuyên sâu, thì kiến trúc sân vườn Bắc bộ đều được tuân theo những quy định thống nhất về kích thước, tương quan tỷ lệ giữa các chi tiết. Nó đã đạt đến sự tài hoa, kết tinh của tri thức, truyền thống và văn hóa Việt Nam.

Tuy nhiên có nhiều người còn nhầm tưởng kiến trúc cảnh quan cổ Việt Nam là bản sao của Kiến trúc cảnh quan Trung Quốc. Nhưng thực ra có sự khác biệt hoàn toàn. Đặc trưng dễ thấy nhất là cấu tạo mái. Mái của Trung Quốc và Nhật Bản là cấu tạo "chồng đấu tiếp rui" còn đặc trưng riêng của Việt Nam là "tàu đao lá mái" để cấu tạo mái cong. Và rất nhiều đặc điểm khác giữa phong cách vườn cổ Việt Nam và Trung Quốc, Nhật Bản chúng tôi sẽ phân tích cụ thể vào bài viết khác.